Jak policzyć ROI z AI od szkicu do zaakceptowanego tekstu

W badaniu METR dotyczącym narzędzi z początku 2025 roku 16 doświadczonych programistów pracowało nad 246 zadaniami w znanych im projektach. Z AI zadania zajmowały średnio o 19% więcej czasu, choć po pracy uczestnicy oceniali, że narzędzia przyspieszyły ich o 20%. METR zaznacza obecnie, że ten historyczny wynik nie opisuje aktualnego wpływu narzędzi.

W aktualizacji z 24 lutego 2026 roku badacze opisali nowsze dane sugerujące przyspieszenie, ale też poważne problemy z pomiarem. Część programistów rezygnowała z udziału, bo nie chciała pracować bez AI, uczestnicy selekcjonowali zgłaszane zadania, a równoległa praca z wieloma agentami utrudniała przypisanie czasu. METR oceniało, że AI prawdopodobnie przyspieszało pracę bardziej niż wcześniej, lecz zebrane dane były słabą podstawą do określenia skali tej zmiany.

Żadne z tych badań nie mierzy produktywności polskich marketerów. Pokazują jednak, dlaczego we własnym porównaniu potrzebne są zapisy czasu, podobny zakres zadań i wspólne wymagania wobec wyniku.

Przy tworzeniu treści potrzebujemy kosztu dojścia do zaakceptowanego materiału: pracy autora i recenzenta, kontroli oraz poprawek. Poniżej przejdziemy przez rachunek na fikcyjnym przykładzie i kartę do zebrania własnych danych.

Pierwsza wersja w dziesięć minut, pełna praca w 52

Przyjmijmy fikcyjny przykład: w obu wariantach powstaje jeden porównywalny materiał, zaakceptowany według tych samych kryteriów. Tabela jest materiałem własnym do ćwiczenia rachunku. Nie przedstawia pomiaru naszego zespołu ani klienta.

Przygotowanie pierwszej wersji obejmuje brief i zebranie materiałów wejściowych, a w wariancie z AI również prompt, generowanie i wybór odpowiedzi. Porównanie samego pierwszego wiersza wskazuje oszczędność 20 minut. Po doliczeniu pozostałych etapów wariant z AI wymaga jednak o dwie minuty więcej, czyli o 4%.

Samokontrola, pierwsza recenzja, poprawki i ponowna akceptacja zajmują w wariancie z AI łącznie 42 minuty. To około 80,8% całego nakładu pracy:

Zmiana nakładu pracy = (52 − 50) / 50 × 100% = +4%
Udział kontroli i poprawek = (17 + 12 + 9 + 4) / 52 × 100% ≈ 80,8%

W takim przykładzie najwięcej można poprawić na etapach sprawdzania i korekty. Warto przetestować węższe zadanie dla AI, na przykład przygotowanie struktury zamiast całego tekstu. To propozycja kolejnego porównania, a nie rezultat tabeli. Sposób przygotowania tekstu i jego oceny rozwija poradnik jak tworzyć artykuły z AI bez generycznych treści.

Minuty w tabeli oznaczają aktywną pracę ludzi. Jeśli autor i recenzent pracują równocześnie po dziesięć minut, zużywają łącznie dwadzieścia minut pracy, choć w kalendarzu mija dziesięć. Czas oczekiwania na odpowiedź AI zapisuj osobno, jeśli chcesz również sprawdzić, ile trwa dostarczenie gotowego materiału.

Porównuj materiały według tego samego progu akceptacji

W obu wariantach obowiązują te same wymagania: zgodność faktów ze źródłami, właściwy zakres, użyteczny przykład i styl nadający się do publikacji. Krótszy tekst pomijający połowę zadania nie jest równoważnym rezultatem.

Do porównania dobierz podobne zadania i osoby o porównywalnym przygotowaniu. Zapisuj trudność tematu oraz dodatkowe rundy uwag. Nie wybieraj do wariantu z AI wyłącznie łatwiejszych materiałów, bo wtedy nie będzie wiadomo, skąd wzięła się różnica.

Jeśli materiału nie zaakceptowano, zachowaj jego status, przyczynę odrzucenia i poniesiony nakład. Przy rozliczeniu okresu koszt odrzuconych prób również obciąża koszt uzyskania zaakceptowanych tekstów.

Tabela powyżej przedstawia pojedynczą realizację w każdym wariancie. Przy większej grupie najpierw zsumuj etapy dla każdego materiału, a dopiero potem licz medianę lub średnią pełnych nakładów. Suma median poszczególnych faz nie musi być medianą całej pracy. Do rachunku kosztów całego miesiąca wykorzystaj natomiast sumę rzeczywiście poniesionych kosztów wszystkich prób.

Przelicz pracę, narzędzie i wdrożenie na ten sam okres

Koszt pracy to suma godzin każdej osoby pomnożonych przez jej stawkę. Jeśli autor i recenzent mają różne stawki, wyceń ich pracę osobno.

Następnie dodaj koszt narzędzia przypisany do badanego zakresu oraz część kosztu wdrożenia przypadającą na wybrany okres. Sposób przypisania zapisz, zwłaszcza gdy abonament służy również innym zadaniom. Jeśli rozliczenie zależy od zużycia, pomocny będzie poradnik o kosztach AI i limitach tokenów.

Przyjmijmy dalsze, również fikcyjne założenia:

• miesięcznie powstaje 25 zaakceptowanych materiałów, bez odrzuconych prób;
• każdy wymaga nakładu pracy takiego jak w tabeli;
• koszt pracy każdej osoby wynosi 100 zł za godzinę;
• narzędzie kosztuje 50 zł miesięcznie, w całości przypisane do tych materiałów;
• wdrożenie kosztuje 200 zł, rozliczane przez cztery miesiące, czyli po 50 zł miesięcznie.

Kwoty służą do ćwiczenia. Nie są cennikiem konkretnej usługi.

Koszt pracy obliczamy następująco:

Bez AI: 25 × 50 min / 60 × 100 zł/h ≈ 2083,33 zł
Z AI:   25 × 52 min / 60 × 100 zł/h ≈ 2166,67 zł

W tym przykładzie miesięczna praca ludzi kosztuje o około 83,33 zł więcej. Po doliczeniu narzędzia i wdrożenia różnica wynosi około 183,33 zł. Obliczenia wykonujemy na pełnych wartościach i zaokrąglamy dopiero wyniki. Odejmowanie kwot zaokrąglonych w tabeli może dać różnicę o grosz większą.

W rzeczywistym pomiarze nie licz tych samych godzin dwukrotnie. Jeśli pracę nad konfiguracją uwzględniasz w koszcie wdrożenia, nie dopisuj jej ponownie do pracy nad poszczególnymi tekstami.

Oblicz ROI i próg opłacalności

W tym rachunku ROI oznacza zwrot z wydatku na narzędzie i wdrożenie, wynikający ze zmiany kosztu pracy:

Korzyść z pracy = koszt pracy bez AI − koszt pracy z AI
Inwestycja w danym okresie = koszt narzędzia + przypisany koszt wdrożenia
Korzyść netto = korzyść z pracy − inwestycja
ROI = korzyść netto / inwestycja × 100%

Korzyść z pracy jest tutaj ujemna: około −83,33 zł miesięcznie. Inwestycja wynosi 100 zł miesięcznie, więc korzyść netto to około −183,33 zł, a ROI wynosi około −183,3%.

Wynik poniżej −100% bierze się stąd, że poza wydatkiem na narzędzie i wdrożenie wzrósł również koszt pracy. Ten rachunek obejmuje wskazane koszty; nie uwzględnia dodatkowego przychodu, którego w przykładzie nie mierzymy.

Próg opłacalności pokazuje, jakiej oszczędności potrzeba do pokrycia inwestycji. Przy stawce 100 zł za godzinę wystarczy odzyskać godzinę pracy miesięcznie, żeby pokryć 100 zł kosztów narzędzia i wdrożenia:

100 zł / 100 zł/h = 1 godzina miesięcznie
60 minut / 25 materiałów = 2,4 minuty na materiał

To 2 minuty i 24 sekundy oszczędności na materiale względem wariantu bez AI. Przy pozostałych założeniach bez zmian nakład z AI musiałby spaść z 50 minut do 47 minut i 36 sekund, żeby wyjść na zero. Większa oszczędność daje dodatni ROI w tym rachunku.

Jeśli inwestycja w mianowniku wynosi zero, nie obliczaj procentowego ROI według tego wzoru. Pokaż bezwzględną zmianę kosztu. Bezpłatne narzędzie nie oznacza przy tym zerowej inwestycji, jeśli konfiguracja lub szkolenie wymagały płatnej pracy.

Odzyskany czas nie zawsze zmniejsza wydatki

Przy stałym wynagrodzeniu zespół może wykonać więcej zadań, choć firma nadal wypłaca te same pensje. Wtedy zyskuje możliwość wykonania dodatkowej pracy. Nie oznacza to automatycznie oszczędności gotówki.

W raporcie można wycenić odzyskane godziny, ale trzeba odróżnić ich wartość od faktycznego spadku wydatków, takiego jak mniejsza faktura za zlecone wykonanie. Dobrze też wskazać, do czego zostanie wykorzystany wolny czas.

Jakość oceniaj osobno. Krótszy czas nie dowodzi, że tekst jest lepszy, a długa korekta sama w sobie nie przesądza, że jest gorszy. Koszt porównujemy obok informacji, czy materiał spełnił ustalone wymagania.

Karta pomiaru do skopiowania

Poniższa karta jest materiałem własnym do wypełnienia dla każdego tekstu. Puste pola służą do wpisania rzeczywistych danych. Dodatkowe rundy uwag i pracę kolejnych osób dopisz jako osobne wiersze.

Koszt pojedynczego wiersza to:

Koszt pracy = aktywne minuty / 60 × stawka godzinowa

Zsumuj koszty pracy i dodaj przypisane koszty narzędzia oraz wdrożenia, bez podwójnego naliczania. Dla całego okresu uwzględnij także niezaakceptowane próby. Jeśli chcesz znać koszt uzyskania jednego zaakceptowanego tekstu, podziel łączny koszt przez liczbę zaakceptowanych materiałów. Przy braku akceptacji pokaż poniesiony koszt i brak gotowego rezultatu.

Zacznij od jednego powtarzalnego rodzaju tekstu. Zapis etapów pozwoli sprawdzić, czy AI oszczędza pracę w całym zadaniu, a jeśli nie — gdzie pojawiają się dodatkowe minuty: przy przygotowaniu wejścia, sprawdzaniu faktów czy kolejnych poprawkach.

Źródła

• METR, Measuring the Impact of Early-2025 AI on Experienced Open-Source Developer Productivity — historyczny eksperyment z doświadczonymi programistami oraz oznaczenie nieaktualności wyniku.
• METR, We are Changing our Developer Productivity Experiment Design — nowsze dane, ograniczenia doboru uczestników i zadań oraz problemy pomiaru czasu.